2025 E-Ticaret Hukuku Rehberi: Satışa Başlamadan Önce Bilmeniz Gereken 7 Zorunluluk
E-ticaret, 2025 yılında Türkiye’de hem büyük işletmelerin hem de bireysel satıcıların yoğun olarak yer aldığı en dinamik ticaret alanlarından biri hâline geldi. Instagram, Facebook, TikTok, kendi web siteleri, pazaryerleri (Trendyol, Hepsiburada, N11 vb.) ve hatta WhatsApp üzerinden yapılan satışlarla birlikte, online ticaret artık günlük hayatın bir parçası oldu.
Ancak online satış ne kadar kolay görünse de, hukuki yükümlülükleri yerine getirmeden e-ticarete başlamak satıcı için ciddi riskler doğurur. Bu riskler kimi zaman idari para cezası, kimi zaman tüketici şikâyeti, kimi zaman da vergi ve marka hukuku problemleri olarak karşımıza çıkar.
2025 yılı itibarıyla e-ticaret yapanların bilmesi gereken en önemli hukuki zorunlulukları, sade ancak profesyonel bir dille aşağıda topladım.
1. Vergi Mükellefiyeti ve ETBİS Kaydı
Her türlü e-ticaret faaliyetinin yasal zemini, satıcının vergi mükellefi olmasıyla başlar.
Şahıs şirketi, limited şirket veya anonim şirket fark etmeksizin internetten satış yapan herkesin vergisel yükümlülüklerini yerine getirmesi zorunludur.
Bu yükümlülüğe ek olarak ETBİS kaydı (E-Ticaret Bilgi Sistemi) yapılması gerekmektedir.
Ticaret Bakanlığı, Türkiye’de tüm e-ticaret faaliyetlerinin ETBİS üzerinden kayıt altına alınmasını zorunlu kılmaktadır.
ETBİS kaydı yapılmazsa:
- İdari para cezası
- Denetimlerde olumsuz rapor
- Faaliyetin geçici olarak durdurulması
Özellikle Instagram ve TikTok üzerinden satış yapanların bu yükümlülüğü sıklıkla gözden kaçırdığı görülmektedir.
2. Mesafeli Satış Sözleşmesi – E-Ticaretin Belkemiği
Mesafeli satış sözleşmesi, tüketicinin fiziki ortam dışında alışveriş yaptığı her durumda zorunludur.
Bu yalnızca web siteleri için değil; Instagram, TikTok, Facebook, WhatsApp gibi sosyal medya kanallarından yapılan satışlar için de geçerlidir.
Sözleşme;
- teslimat süreleri,
- cayma hakkı,
- iade koşulları,
- ayıplı mal süreçleri,
- satıcının yükümlülükleri
gibi birçok konuyu düzenler.
Hazır internet sözleşmeleri genellikle yetersizdir.
Her işletmenin ürün yapısı ve satış modeli farklı olduğundan sözleşmenin özel olarak hazırlanması önemlidir.
3. Ön Bilgilendirme Formu – Eksik Olursa Cayma Hakkı 1 Yıla Çıkar
Ön bilgilendirme formunda mutlaka şu bilgiler yer almalıdır:
- Satıcının unvanı, adresi ve iletişim bilgileri
- Ürünün tüm vergiler dahil toplam fiyatı
- Kargo ücreti
- Teslim süresi
- Cayma hakkı ve istisnaları
- İade süreçleri
- Satıcının sorumlulukları
Bu metin eksik verilirse:
Tüketicinin cayma hakkı 14 günden 1 yıla kadar uzar.
Bu, özellikle küçük işletmeler ve sosyal medya satıcıları için ciddi bir risk oluşturur.
4. KVKK Aydınlatma Metni ve Gizlilik Politikası – En Yüksek Cezalar Bu Alanda
E-ticaret yapan herkes müşterilerden şu verileri toplar:
- Ad–soyad
- Telefon
- Adres
- E-posta
- IP bilgisi
- Lokasyon
- Ödeme verileri
Bu verilerin işlenmesi KVKK kapsamındadır.
Bu nedenle;
- KVKK Aydınlatma Metni
- Gizlilik Politikası
- Çerez Politikası
- Açık Rıza Metni
- Veri işleme/aktarım metinleri
hazır bulunmalıdır.
KVKK ihlalleri yüksek para cezalarına ve denetim süreçlerine neden olabilir.
5. İade, Cayma ve Teslimat Politikaları – Uyuşmazlıkların %70’i Buradan Çıkar
Bu metinlerde şu sorular net şekilde cevaplanmalıdır:
- Cayma hakkı hangi koşullarda kullanılır?
- Ayıplı ürün süreci nasıl işler?
- Kargo ücreti kim tarafından karşılanır?
- Ücret iadesi kaç günde yapılır?
- Kayıp veya hasarlı kargo süreci nasıl işler?
Açık ve doğru bilgi verilmemesi, satıcıyı çoğu zaman haksız konuma düşürür.
6. E-Fatura, E-Arşiv ve Faturalandırma Zorunlulukları
2025 yılı itibarıyla birçok işletme için e-fatura ve e-arşiv zorunlu hâle gelmiştir.
Fatura düzenlenmezse:
- Vergi cezaları
- Adli para cezaları
- Ticari itibar kaybı
- Pazaryeri mağaza kapatma riskleri
gündeme gelebilir.
7. Marka Tescili – İşletmenin En Güçlü Kalkanı
E-ticaret satıcılarının karşılaştığı en yaygın sorunlardan biri marka ihlalleridir.
Marka tescili yapılmadığında:
- Ürün ismi taklit edilebilir
- Sosyal medya hesapları kopyalanabilir
- Pazaryerlerinde marka kullanımı engellenebilir
- Haksız rekabet iddiaları ortaya çıkabilir
Marka tescili, hem ticari hem hukuki açıdan güçlü bir koruma sağlar.
Örnek Olay: Eksik Bilgilendirme Nedeniyle 8 Ay Sonra Yapılan İade
Bir satıcı sosyal medya üzerinden satış yapmaya başlar.
Ne ön bilgilendirme formu ne de mesafeli satış sözleşmesi gönderir.
Ürün teslim edildikten 8 ay sonra, müşteri iade talebinde bulunur.
Satıcı süre geçtiğini düşünerek talebi reddeder.
Hakem heyeti incelemesinde şu sonuç çıkar:
- Ön bilgilendirme eksik olduğu için cayma hakkı 14 günden 1 yıla uzamıştır.
- Satıcı yasal yükümlülüğü yerine getirmediğinden iade talebi haklıdır.
Bu örnek, hukuki metinlerin neden hayati olduğunu açık biçimde göstermektedir.
E-Ticaret Satıcılarının En Sık Yaptığı 10 Hukuki Hata
-
ETBİS kaydı yapmadan satışa başlamak
-
Ön bilgilendirme formu koymamak
-
Hazır sözleşme kullanmak
-
KVKK metinlerini eksik bırakmak
-
Sosyal medya satışlarında sözleşme zorunlu olmadığını sanmak
-
Fatura kesmemek
-
İade/cayma metinlerini hazırlamamak
-
Marka tescili yaptırmamak
-
Kargo firmasını tek sorumlu sanmak
-
Kayıt dışı satış yapmak
Doğru Bilinen Yanlışlar
❌ Instagram’dan satışta sözleşme zorunlu değil.
✔ Sosyal medya satışlarında da MSS zorunludur.
❌ Kargo teslim edilene kadar sorumluluk kargo firmasında.
✔ Çoğu durumda satıcıdadır.
❌ KVKK sadece büyük şirketler için geçerlidir.
✔ Telefon, adres, e-posta alan herkes KVKK’ya tabidir.
❌ Ön bilgilendirme eksikliği sadece formalitedir.
✔ Hayır. Cayma hakkı 1 yıla kadar uzayabilir.
Sık Sorulan Sorular
Instagram veya TikTok üzerinden satış yapıyorum. Sözleşme zorunlu mu?
Evet, tüm sosyal medya satışları mesafeli satış kapsamındadır.
Kargo kayboldu, müşteri ürün iadesi istiyor. Ne olacak?
Teslim gerçekleşene kadar sorumluluk çoğu durumda satıcıdadır.
Marka tescili zorunlu mu?
Zorunlu değildir fakat güçlü koruma sağlar.
Sonuç: E-Ticaretin En Büyük Riski Hukuki Eksikliktir
E-ticaret büyük fırsatlar sunmasına rağmen, hukuki altyapı eksikliği satıcıyı ciddi risklerle karşı karşıya bırakır.
Satışa başlamadan önce işletmeye özel hazırlanmış hukuki metinlerin tamamlanması gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir.
Her işletmenin faaliyet modeli farklı olduğundan hukuki değerlendirme özel olarak yapılmalıdır.
