Blog

Son yıllarda otomotiv piyasasında yaşanan değişimler, geleneksel bayi satışlarının yanı sıra markaların doğrudan online sipariş modellerini hayatımıza soktu. Özellikle TOGG ve Tesla gibi sipariş usulüyle çalışan markalara olan yoğun talep, tüketicileri uzun süreli teslimat gecikmeleriyle karşı karşıya bırakmaktadır. Aracı fabrikada üretilen, tüm ödemeleri tamamlanan ve hatta e-Devlet üzerinden kendi adına tescil edildiğini gören birçok alıcı, ne yazık ki araçlarına haftalarca veya aylarca kavuşamamaktadır. Peki, bu haksız mağduriyetler karşısında tüketicinin yasal hakları nelerdir ve işletilecek hukuki süreçler nasıl işler?

Sıfır Araçlar Yasal Olarak Kaç Günde Teslim Edilmelidir?

Sıfır motorlu kara taşıtlarının alımında, teslim süreleri satış yöntemine, vergilerin ödenme durumuna ve taraflar arasındaki sözleşmeye göre kesin yasal kurallara bağlanmıştır. Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinde de yer alan Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelik ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca azami teslim süreleri şunlardır:

• Vergileri Ödenmiş Satışlarda (15 Gün Kuralı): Uygulamada en çok ihlal edilen kural budur. Yönetmeliğin 12. maddesi uyarınca, tescilsiz motorlu kara taşıtına ilişkin vergilerin alıcı tarafından ödendiği andan itibaren satıcı, 15 gün içinde taşıtı alıcıya teslim etmekle yükümlüdür. Tüm bedeli ve vergisi ödenip tescili yapılan bir aracın bu süreyi aşarak bekletilmesi açık bir mevzuat ihlalidir.
• Sipariş Usulü Satışlarda (45 Gün Kuralı): Sipariş edilen taşıtın, formun düzenlendiği veya kısmi ödemenin yapıldığı tarihlerden hangisi önce ise o tarih esas alınarak en fazla 45 gün içinde alıcıya teslimi zorunludur. Satıcı bu süre içinde, aracın teslimine yedi gün kalana kadar en fazla yüzde on oranında kapora (avans) alabilir.
• Mesafeli (Online) Satışlarda (30 Gün Kuralı): İnternet sitesi veya uygulamalar (örn: Trumore, Tesla Mobil Uygulaması) üzerinden gerçekleştirilen mesafeli satışlarda, tüketici siparişinin satıcıya ulaştığı andan itibaren ifa süresi her hâlükârda otuz günü geçemez.
  
  
  
   

Teslimat Geciktiğinde Tüketicinin Seçimlik Hakları Nelerdir?

Araç tesliminin kalite kontrol, yazılım güncellemesi veya lojistik gibi keyfi gerekçelerle ötelenmesi durumunda satıcı hukuken "temerrüde" düşmüş kabul edilir. Vadenin belirli olduğu veya yasal sınırların aşıldığı hallerde Türk Borçlar Kanunu (TBK) kapsamında tüketicinin güçlü hakları doğar:

• 14 Günlük Koşulsuz Sipariş İptali: Alıcı, sipariş formunun düzenlendiği tarihten itibaren on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin siparişi iptal edebilir. Bu durumda 10 gün içinde alıcıya tüm ödemeler iade edilmek zorundadır.
• Aynen İfa ve Gecikme Tazminatı (Araç Yoksunluk Zararı): Teslimat yapılmadığında alıcı her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle doğan zararını talep edebilir. Aracın teslim edilmemesinden ithalatçı firma ile satıcı birlikte sorumludur ve teslimdeki gecikme sebebiyle doğan "araç yoksunluk zararı" müştereken tazmin edilmelidir.
• Sözleşmeden Dönme ve Tam İade: Tüketici dilerse sözleşmeden dönerek ödediği avans, peşinat veya satış bedelinin tamamının yasal faiziyle iadesini isteyebilir. Emsal kararlarda vurgulandığı üzere, teslim yükümlülüğünü yerine getirmeyen satıcı, alıcının ödediği kaporayı "cezai şart" adı altında alıkoyamaz.
  
  
   

Tedarik Sorunları ve Parça Temini Hukuki Bir Mazeret Midir?

Satıcıların teslimat gecikmelerini tedarik zincirindeki aksamalara, distribütör sorunlarına veya küresel çip krizine dayandırması sıkça karşılaşılan bir manipülasyondur. Emsal kararlarda açıkça belirtildiği üzere; satıcı borcun gereği gibi ifa edilmemesinden sorumludur ve temerrüde düşmede kusuru bulunmadığını ispat etmek zorundadır. Satıcı "basiretli bir iş adamı" gibi hareket etmeli, olası risklere karşı sözleşmede özel bir itirazi şarta yer vermediği sürece müşterinin gerçek zararını karşılamalıdır.

Ayrıca, 45 günlük azami teslim süresini aşan veya vergileri ödenmiş taşıtı 15 günde teslim etmeyen markalar aleyhine, Ticaret Bakanlığı (Ticaret İl Müdürlükleri) nezdinde idari para cezası yaptırımı uygulanması talebiyle şikâyette bulunulabilir.
 

Bizimle İletişime Geçin
 

Sıfır araç alım süreçlerinde yasal sürelerin ihlal edilmesi, ciddi maddi kayıplara ve moral bozukluğuna yol açmaktadır. Bu tür uyuşmazlıklarda ihtarname sürecinin doğru yürütülmesi ve araç yoksunluk zararı taleplerinin tüketicinin bulunduğu mahkemelerde öncelikle arabuluculuk süreci tamamlanarak hızlıca neticelendirilmesi için profesyonel destek şarttır.

FC Hukuk Danışmanlık olarak, otomotiv ve tüketici hukukundan doğan uyuşmazlıklarınızda yanınızdayız. Geciken araç teslimatınızla ilgili hukuki süreci başlatmak, arabuluculuk aşamalarını yönetmek ve uzman kadromuzdan danışmanlık almak için iletişim sayfamız üzerinden randevu oluşturabilirsiniz.